De afgelopen jaren gaf het Nederlandse bedrijfsleven een vermogen uit aan de meest uiteenlopende subjectieve meetmethoden.

Managementdrives, Insights, PAPI, MBTI’s enz, enz.
Een subjectieve meetmethode is – wellicht ten overvloede - een manier van testen, waarin een kandidaat “zichzelf mag scoren”. Testen, die veelal niet meer opleveren dan zogenaamde typologieen.

Dat er een gigantische “valkuil” zit in die subjectieve meetmethoden, toonde Bertrand Forer al eind jaren ’40 aan. Forer verrichtte toen een interessant experiment, waarover ik onlangs weer opnieuw las in Quirkology van Richard Wiseman. Forer liet een grote groep mensen een persoonlijkheidstest maken. En, na die test kregen ALLE kandidaten dezelfde rapportage. Een rapportage, die niets te maken had met de test zelf (de zinnen zijn willekeurig). Toch herkende 87% van de proefpersonen zich in de rapportage en gaf een rating van 4 of 5 op een 5-puntschaal. Ongelofelijk? Ja. Maar zeg eens eerlijk, hoe herkenbaar is het volgende voor u:

“You have a need for other people to like and admire you, and yet you tend to be critical of yourself. While you have some personality weaknesses you are generally able to compensate for them. You have considerable unused capacity that you have not turned to your advantage. Disciplined and self-controlled on the outside, you tend to be worrisome and insecure on the inside. At times you have serious doubts as to wether you have made the right decision or done the right thing. You prefer a certain amount of change and variety and become dissatisfied when hemmed in by restrictions and limitations. You also pride yourself as an independent thinker, and do not accept other’s statements without satisfactory proof. But you have found it unwise to be too frank in revealing yourself to others. At times you are extroverted, affable, and sociale, while at other times you are introverted, wary, and reserved. Some of your aspirations tend to be rather unrealistic”.

Herkenbaar?!?! Dan laat u zich, net als die kandidaten toentertijd beetnemen. De truc?

1. een zeer algemene beschrijving geven: you don’t have to be accurate in order to be seen as accurate. Een algemeen beeld wordt door de lezer naar zijn eigen situatie geinterpreteerd. Daar kun je op rekenen.
2. Gebruik algemene waarheden die op iedereen van toepassing zijn: bijv. You also pride yourself as an independent thinker. Tja, wie vindt dat nu niet van zichzelf? En, als hij daar al aan mocht twijfelen, als dat de uitkomst is, accepteert hij dat met graagte.
3. Gebruik de “langs de ene kant, langs de andere kant-truc”. De lezer kiest zelf wel de kant die hem uitkomt. Langs de ene kant bent u een onafhankelijk denker, langs de andere kant staat u open voor goed geargumenteerde opmerkingen. Wie zegt daar nu “nee” tegen? Som je net een jonge hond, soms geef je blijk van verrassende inzichten. De ene keer vraag je je af “hoe begin ik hier nu aan?, maar even later ga je gedecideerd aan de slag. And so on…

Een hele andere, maar even leuk. Eentje, die nog maar eens aangeeft hoe we onszelf belazeren en we proberen de schijn op te houden. Tegen het idiote aan: het hangt alleen af van de wijze waarop je het stelt:
Ooit een haantje horen zeggen dat hij vroeger een eitje was?
Heb jij ooit een haan gezien die niet eerst een ei geweest is?